थोडं मनातील,

 बाल साहित्य! लहान मुलांमधून मोठे मोठे वाचक घडावे. त्यांना लहानपणीच  वाचनाची आवड लागावी यासाठी त्यांचा भाव विश्वासी मिळते जुळते असणारे आणि त्यांना रुचेल भावेल समजेल अशा पद्धतीने तयार केलेले साहित्य म्हणजे बाल साहित्य. सध्या साहित्यातील हा प्रकार काहीसा मागे  पडलेला असला, अडगळीत गेलेला असला तरी सुद्धा श्यामची आई, फास्टर फेणे, बोक्या सातबंडे, गोट्या यासारखे अनेक नायक हे मराठीमध्ये बाल साहित्यात अजरामर झालेले आहेत.  फास्टर फेणे एक साधारणत 12 ते 15 वर्षाचा चणाक्ष, चुणचुणीत, काहीशा हाडकुळा मात्र बुद्धीने अत्यंत तीक्ष्ण असलेला एक कुमार वयीन  डिटेक्टिव्ह.  मराठीतील एक प्रतिभावान लेखक भा.रा. भागवत यांच्या कल्पनेतून साकारलेला  पुणे शहराचे एक महत्त्वाचे  असणाऱ्या उपनगथ हडपसर परिसरात वास्तव्यास असणारा मुळचा फुरसुंगीचा असलेला बबन फेणे अर्थात फास्टर फेणे. विद्याविहार या शाळेत वस्तीगृहात रहात शिकत असताना बबन फेणे आपल्या अत्यंत जवळचा मित्र सुभाष देसाई, मामेबहीण माली यांच्या मदतीने, गुन्ह्यांची उकल करतो त्याच्या या गुन्हांच्या तपासकथा भा.रा. भागवत यांनी विविध कथा...

  देशाची वाटचाल ही  युवा वर्ग ठरवतो असे सहजतेने म्हंटले जात असले तरी खऱ्या अर्थाने लहान मुले- मुली कोणत्याही देशाचे खरे भवितव्य असते. जर अजाणतेपणातच त्यांच्यावर योग्य ते संस्कार झाले तर त्या देशाचे भवितव्य खऱ्या अथाने सुरक्षित असते. कारण मोठे झाल्यावर व्यक्तीच्या धारणा काहीश्या पक्क्या होतात.मग त्या बदलणे काहीसे कठीण असते. मात्र लहान मुला मुलींना एखाद्या गोष्टीविषयी पटवून देणे खूपच कठीण काम असते . त्यांना आवडेल आणि समजेल अश्या भाषेत समजावून सांगणे हे सहजसोपे काम नाही . त्यातही मुद्दा योगशास्त्र सारखा अत्यंत किचकट असेल जो या आधी एरंडेल चे तेल पिताना चेहरा जसा कडवट होतो त्या प्रमाणे गंभीरपणे सांगण्यात आलेला असेल तर हे काम अधिकच अवघड मात्र हे महा कठीण काम अत्यंत सोपे करण्याचे शिवधनुष्य लीलया पेलल्याचे  व्यक्ती निर्मितीतून राष्ट्र निर्मिती होते या सिद्धतांनुसार अध्या शतकाहून जास्त काळ कार्यरत असलेल्या असणाऱ्या विवेकानंद केंद्राच्या कार्यकर्त्यांनी केल्याचे आपणांस विवेकानंद केंद्र मराठी प्रकाशन विभाग, विवेकानंद केंद्र कन्याकुमारी यांच्यातर्फे प्रकाशित 'योग कुलम' हे पुस्तक वाचल...

मा प्रताप सरनाईकजी  परिवहन मंत्री,  महाराष्ट्र राज्य यांच्या सेवेसी सप्रेम जय महाराष्ट्र  विषय : वस्तुस्थिती जाणून निर्णय लागू करणे बाबत  साहेब, सध्या आपण एसटीला अधिक लोकाभिमुख करण्यासाठी अत्यंत धाडसी निर्णयांचा सपाटा लावलेला आहे त्याबद्दल सर्वप्रथम आपले मनःपूर्वक धन्यवाद. आदिवासी पाड्यातील शेवटचा घटकापर्यंत एसटी बस सुरू करण्यात यावी यासाठी आपण करत असलेले कष्ट तसेच एसटी महामंडळाला आर्थिक दृष्ट्या संपन्न करण्यासाठी आपण योजत असलेले तसेच एसटीकडे विविध घटकातील नागरिक आकृष्ट व्हावे यासाठी आपण करत असणारे निर्णय खरोखरच प्रशंसणीय आहेत. आपल्या रूपाने एसटी महामंडळाला अनेक वर्षांनी एक कार्यक्षम मंत्री मिळालेला आहे हे आमचे सौभाग्यच.  याच धडाधडीच्या निर्णयाचा सपाटा लावताना, आपण वार गुरुवार दिनांक 22 ऑक्टोबर रोजी एसटी महामंडळाच्या परिसर स्वच्छ असावा, यासाठी एक निर्णय जाहीर केला तो म्हणजे, जर एसटी बस स्थानक अस्वच्छ असल्यास थेट विभाग प्रमुखांना जबाबदार धरण्याचा. साहेब एसटी महामंडळाच्या आवडेल तिथे प्रवास या योजनेचा फायदा घेत मी आपल्या महाराष्ट्रातील चंद्र...

सध्या आपल्या भारतीय रेल्वेत  प्रवाशांची सोय लक्षात घेत अनेक महत्त्वपूर्ण बदल होत आहेत. जसे की, अमृत भारत, वंदे भारत यासारख्या  अत्याधुनिक सोयींनी परिपूर्ण रेल्वे गाड्या सुरू करण्याबरोबरच, सध्या असणाऱ्या गाड्यांमधील प्रवास सुद्धा आनंदायी हवा यासाठी काय करायला, हवे? आणि काय टाळायला, हवे? याचा विचार करत सध्या रेल्वेमध्ये  रिझर्वेशन प्रणाली मध्ये बदल करणे, रेल्वे संबंधित विविध गुन्ह्यांचे स्वरूप त्यातील शिक्षेचे प्रमाण बदलणे असे बदल होत आहेत. तर वाचक मित्र-मैत्रिणींनो, आपल्या भारतीय रेल्वेने काहीच दिवसापूर्वी याच मालिकेतील एक उत्तम बदल केला तो म्हणजे रेल्वेत   विनाकारण आवाज करणाऱ्यांवर आर्थिक दंडाचा दांडूका उगारणे तसेच या दांडुक्यांच्या परिणाम न होणाऱ्यांना सरळ कारावसाची शिक्षा देण्याचा निर्णय जाहीर करणे. रेल्वेने जाहीर केलेल्या या निर्णयानुसार, विनाकारण मोठ्या प्रमाणात आवाज करणाऱ्यांवर एक हजार रुपयांचा दंड आकारण्यात येणार आहे. तसेच हा दंड आकारून सुद्धा व्यक्ती शांत न बसल्यास, त्यास तब्बल पाच रुपयाचा दंड आणि सहा महिन्याची तुरुंगवासाची शिक्षा ...

गुरुवार 15 ऑक्टोबर रोजी आपल्या महाराष्ट्र राज्य एसटी महामंडळाच्या बाबत दोन बातम्या प्रसिद्ध झाल्या. त्यातील एक होती यंदाचा दिवाळीच्या सुट्टीच्या हंगामात आपल्या महामंडळाच्या बसचे भाडे न वाढवण्याची तर दुसरी होती आपल्या प्रलंबित मागण्यासाठी ज्यात मुख्यत: आर्थिक मागण्या प्रामुख्याने आहेत त्यांच्या पूर्ततेसाठी महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या कर्मचाऱ्यांचा संभाव्य संप हा 7 नोव्हेंबर पासून सुरू होत आहे ही. महाराष्ट्र एसटी महामंडळात या दोन बातम्या हेडलाईन्स होत असताना आपल्या शेजारच्या अर्थात गुजरात मध्ये सुद्धा एसटी महामंडळ विषयी  एक घडामोडी घडली. ती होती गुजरात राज्य परिवहन महामंडळ अर्थात गुजराती एस टी चा कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्यात दोन टक्क्यांची वाढ होत तो आता 60 टक्के झाल्याची. तसं वर बघायला गेल्यास अनेकांना महाराष्ट्र राज्याची एसटी आणि गुजराती एसटी यांची तुलना करणे अप्रस्तुत चुकीचे वाटेल  मात्र तसं नाहीये. आपल्या भारत सरकारने संसदेत 1956 साली सार्वजनिक वाहतूक परिवहन कायदा संमत केला त्यानंतर विविध राज्यात त्या त्या राज्यांच्या राज्य परिवहन व्यवस्था अर्...

गेल्या सप्टेंबर महिन्यात 22 तारखेला एसटी महामंडळाकडून प्रवाशांना आरामदायी सुविधा देण्यासाठी व्होल्वो बस खरेदी करणार असल्याचे  जाहीर करण्यात आले होते. ही खरेदी प्रक्रिया सुरू झालेली असून याबाबत कंपनी निवडण्यात आलेली आहे हे प्रवाशांनाना 14 ऑक्टोबर रोजी व्होल्वो या कंपनीने स्वतःहून जाहीर केलेल्या प्रसिद्धकाद्वारे  समजले आणि एकच खळबळ उडाली. व्होल्वो बस कंपनीद्वारे प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकानुसार महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळ अर्थात आपली एसटी महामंडळ व्होल्वो बस कंपनीकडून अत्याधुनिक 9600 मॉडेलच्या एकूण 200 खरेदी करणार आहे. त्यापैकी 170 या सीटर प्रकारातील बसेस असून 30बसेस या स्लीपर अधिक सीटर असणार आहेत. खाजगी आणि सार्वजनिक परिवहन सेवेचा विचार करता, एकदम 200 बसेसचे कॉन्ट्रॅक्ट आत्तापर्यंत व्होल्वो कंपनीला आपल्या भारतात कोणीही दिलेले नाही. त्या अर्थाने हा आपल्या  महामंडळाने एक पराक्रमच केलेला आहे असे म्हणता येईल.  मात्र हा पराक्रम कोणत्या स्थितीत केलेला आहे? याला अत्यंत महत्त्व आहे. या प्रत्येक बसची अंदाजित रक्कम इंटरनेटवर शोधली असता,  एक कोटी ती...

जन्माने आयरिस धर्माने सुरुवातीला ख्रिस्ती मात्र स्वामी विवेकानंद यांच्या सानिध्यात आल्याने आपल्या इतकीच भारतीय झालेली स्वामी विवेकानंद यांची मानस कन्या म्हणून आपण भगिनी निवेदिता यांना ओळखतो. मात्र भगिनी निवेदिता यांची इतकीच ओळख नाही, भगिनी निवेदिता यांना आपण वेदकाळातील गार्गी मैत्रीयी यांची परंपरा पुढे अवाह्यात पुढे नेणारी विदूषी जिने आपल्या लेखनाद्वारे, आणि व्याख्यानाद्धारे भारताच्या प्राचीन वारस्याची जगाला ओळख करून दिली, म्हणूनही ओळखू शकतो. भगिनी निवेदीता यांच्या व्यक्तीमत्त्वातील विविध गुणांची ओळख होते ती कर्मयोगीनी भगिनी निवेदिता या विवेकानंद केंद्र कन्याकुमारी मराठी प्रकाशन विभागातर्फे प्रकाशित 80 पानी छोटेखानी पुस्तकातून. विवेकानंद  केंद्राच्या मालेगाव  शाखेतील धडाडीचे कार्यकर्ते डॉ. सुरेश शास्त्री यांनी भगिनी निवेदिता यांच्या स्मृतीस शताब्दी वर्षाचे औचित्य साधत लिहिलेल्या या पुस्तकाचे आपण दोन भागात सहजतेने विभाजन करू शकतो. पहिल्या भागात निवेदिता यांच्या जन्म, कौटुंबिक स्थिती, त्यांच्या आईची त्यांच्या जन्माच्या वेळची इच्छा, त्यांचे बालपण आणि त्यांचा असणारा धा...