थोडं मनातील,

  मी सुरुवातीला शिक्षणाच्या निमित्ताने नाशिकहून पुणे शहरात राहायला आलो त्यानंतर काही काळ नाशिकला राहिल्यावर पुन्हा नोकरी निमित्ताने पुणे शहरात राहायला आलो शिक्षण आणि नोकरी दोन्ही कालखंडाचा एकत्रित विचार करता मला सध्या पाचहून अधिक वर्षाचा पुणे शहराचा अनुभव आहे .मात्र या संपूर्ण कालावधीत थोड्या महिन्याचा कालावधी वगळता  माझा संपूर्ण वावर टिळकरोड सदाशिव पेठ  फार लांब म्हणायचे झाल्यास दांडेकर पूल आणि महात्मा फुले मंडई य भागातच होता . किंबहुना सदाशिव पेठेत जन्माला आला सदाशिव पेठेतच जगला आणि सदशिव पेठेतच मेला असे माझे जीवन होते . मी जेव्हा माझ्या मित्रांना नाशिकला ते पुणे शहरात कुठे राहतात असे विचारायचो (म्हणजे अजून देखील भेटलो की विचारतो ) तेव्हा ते सांगायचे कि मी हडपसरला राहतो वाघोलीला राहतो नऱ्हेत राहतो . मात्र कॉलेजचे शिक्षण आणि नोकरीच्या निमित्ताने सदाशिव पेठेत असल्याने मी पुणे शहरात असून देखील या भागात फार कमी जात असे.  या वेळी मात्र अरे आपण इतकी वर्षे पुणे शहारत राहतोय तरी आपल्याला पुणे शहर अजून पुरते माहित झालेले नाही असे वाटल्याने मी ठरवून ऑफिसच्या सुट्टीच्या ...

  पुणे शहर मोठे विविधरंगी आहे. आपण ज्या शहरात आता राहतोय .त्या शहराच्या आतापर्यंत न गेलेल्या भागाची किमान तोंड ओळख आपणास असावी म्हणून मी सुरु केलेल्या पुणे शहराच्या विविध भागात फिरण्याच्या गोष्टीमुळे मला याची अधिक ठळकपणे जाणीव होत आहे ,माझ्या  आतापर्यंतच्या अनुभवानुसार पुणे शहरातील प्रत्येक भागाचे स्वतःचे एक वैशिष्ट आहे. पुणे शहरातील मूळ भाग असलेल्या पेठा देखील यातून सुटलेल्या नाहीत .फार पूर्वीपासून पुणे शहराच्या प्रगतीतील एक महत्त्वाचा भाग असलेल्या या पेठांतील विविधता मी मार्च आणि एप्रिल महिन्यात स्वतः अनुभवली. ती आपणापर्यंत पोहोचवण्यासाठी लिहिलेल्या लेखाच्या पहिल्या भागात  आठवड्यातील वारांची नावे नसलेल्या पेठांमधील मला अनुभवायास आलेली  बहुढंगी विविधता आपणास समजली.या लेखाच्या दुसऱ्या भागात आठवाड्यतील वारांच्या  नावाने  असलेल्या पेठांमधील मला जाणवलेले वैविध्य  विविधता आपणापर्यंत पोहोचवण्यासाठी हे लेखन  सोमवार पेठेत पारंपरिक निवासी वस्ती मोठ्या प्रमाणात आढळते. जुन्या वाड्यांसोबतच काही नवीन इमारतीही आहेत. येथे किराणा दुकाने, औषध दुकाने, लहान उद्योग ...

 पुणे महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक दृष्ट्याच नव्हे तर शैक्षणिक सामाजिक सुधारणा, या साठी प्रसिद्ध असलेले तसेच भारताच्या औद्योगिक विकसत भरीव वाटा उचलणारे भारताला मोठ्या प्रमाणात परकीयचलन  मिळवून देणारे शहर म्हणून सुद्धा प्रसिद्ध आहे  .पुणे शहर आपल्या अनेक  इतर ठिकाणी सहजा न आढळणाऱ्या  गोष्टींसाठी प्रसिद्ध आहे .पुणे शहारत असणाऱ्या काही गोष्टी पेठांची परंपरा या सोलापूर,जळगाव या शहरात दिसतात . मात्र पुणे शहरातील या पेठा आणि इतर शहरातील पेठा या फक्त नावाला सारख्या आहेत बाकी या मध्ये मोठ्या प्रमाणात भिन्नता आहे . आपण ज्या शहरात राहतो त्या शहराची आपणास माहिती असावी म्हणून मी काही दिवसापूर्वीच या पेठांना भेट दिली त्यावेळी मला आलेल्या अनुभवाचे हे कथन मी आतापर्यंत जे पुणे शहरात राहिलो त्यासारख्या जवळपास ९७ ते ९८ भाग मी सदाशिव पेठ, नवी पेठ आणि नारायण पेठांमध्ये घालवला आहे .या माझ्या नेहमीच्या रुळलेल्या अनुमानांपेक्षा माझा इतर पेठांतील अनुभव खूपच उत्तम होता  पुणे शहरातील   पेठा या प्रामुख्याने पेशवेकालीन नियोजनातून विकसित झालेल्या असून त्या काळात विशिष्ट व्यवसाय, व...

  विश्रांतवाडी, येवरडा परिसरातील संस्था बघून झाल्यावर माझी पुणे परिसरातील संस्था बघण्याची उत्सुकता मोठ्या प्रमाणात वाढल्याने, त्यानंतर पुढच्या साप्ताहिक सुट्टीची वाट न बघता खास त्यासाठी सुट्टी काढत दोनच दिवसापुर्वी औंधपासून सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या कडेकडेने सुप्रसिद्ध ( स्पष्ट बोलायचे तर वाहतूकीचा प्रश्नामुळे बदनाम झालेल्या) अस्या चांदणी चौकापर्यत प्रवास केला.यावेळी मात्र स्वत:च्या गाडीचा वापर केला. मागच्यावेळेप्रमाणे याही वेळेला पुणे शहराचे एक वेगळेच भव्य स्वरुप दिसले. प्रामुख्याने पुणे शहर म्हटले की, लोकांसमोर हिंजवडी येथील तसेच मगरपट्टा परीसरातील आयटी कंपन्या समोर येतात.काही म्हाताऱ्या लोकांसमोर टेल्को सारख्या कंपन्या समोर येतात.मात्र या सर्वांपेक्षा पूर्णतः वेगळे पुणे या ठिकाणी आहे.मागच्या वेळच्या प्रमाणे याही वेळी तोच प्रश्न समोर आला.पुणे शहराच्या जवळ असलेल्या याराष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्थेत मराठी माणूस किती.असो तर वाचक मित्र मैत्रीणीनो मला औंध ते चांदणी चौक या रस्त्याने जातांनामला या वेळी पुढील संस्था दिसल्या. Defence Research and Development Organisation चे ऑफिस...

  आपण ज्या शहरात राहतो, त्या शहराची किमान आपल्याला तोंड ओळख असावी, या हेतूने मी सध्या ऑफिसच्या साप्ताहिक सुट्टीच्या दिवशी पुणे शहरातील विविध भागांना पीएम पीएल बस, मेट्रो आणि स्वतःची गाडी या माध्यमातून भेट देत आहे. हे आपणास एव्हाना माहिती झालेच असेल.  माझ्या याच भटकंतीमध्ये मी नुकतीच मी नगर रोडवरील कल्याणी नगर, येरवडा, वडगाव शेरी, चंदन नगर, आदी भागातून भोसरी मोशी या भागात तसेच पुढे निगडी, चिंचवड, खडकी भागात जायचे ठरवल्यास कोणकोणते भाग येतात ? तसेच या भागात प्रवास करायचा असल्यास सार्वजनिक वाहतुकीचा काय सोय आहे या प्रकारची माहिती घेण्यासाठी  पी एम पी एल च्या 149 क्रमांकाच्या बसने एका दिवसाचा पास काढून भटकंती केली. या 149 बस क्रमांकाच्या भटकंतीमुळे मला पुणे शहराची एक नवी ओळख प्रकर्षाने जाणवली ती म्हणजे लष्करी आणि अन्य महत्वाचा संस्थेचे माहेरघर असणारे पुणे शहर. सर्वसाधारणपणे बोलायचे झाल्यास पुणे शहरातील लोहगाव आणि विश्रांतवाडी भागात लष्कराची काही ऑफिसेस आहेत अशी सर्वसाधारण माहिती अनेकांना असते. मात्र ती कोणती आहेत, किती आहेत याविषयीची माहिती अनेकांना नसते. मला सुद्धा नव्हती. म...

व्यक्तींनी त्यांच्या धावपळीच्या  आयुष्यात काही वेळ तरी त्यांच्या छंदासाठी द्यावा.छंदासाठी दिलेला वेळ आणि खर्च केलेला पैसे ही वेळ आणि पैशाची उधळपट्टी नसते.  तर धावपळीच्या आयुष्यात जगताना दमछाक होऊ नये, रोजच्या आयुष्यात जगताना सामोरे जावे लागणाऱ्या ताणतणावांना सहजतेने  सामोरे जाता यावे,  म्हणून ताकद मिळावी यासाठी केलेली ती गुंतवणूक असते, असे अनेक  मानसशास्त्रज्ञ सातत्याने सांगताना आपण ऐकतो, बघतो.  हिंदी आणि मराठी भाषेत छंदाचे महत्व सांगणारे 'जब वी मेट' सारखे अनेक चित्रपट प्रदर्शित झाले आहेत. तर आपल्या रोजच्या आयुष्यातील हेच छंदाचे महत्त्व लक्षात घेत रोजच्या धावपळीतून काहीसा ब्रेक घेत काही दिवसापूर्वी  मी ३ दिवसात तीन स्थळे बघितली. विशेष म्हणजे माझ्या नेहमीच्या एसटी बस चा माध्यमातून ही स्थळे बघण्याच्या ऐवजी मी ही स्थळे बघितली ती रेल्वेच्या माध्यमातून.  पुणे रेल्वे स्थानकातून रेल्वे सुटण्याची वेळ,  स्थळ दर्शनाचा कालावधी, माघारीचा कालावधी लक्षात घेत साधारणतः सायंकाळी साडेसातच्या सुमारास पुणे स्थानकावर परत येता येईल, असा विचार करत मी ही स्थळे ...

 महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून परिचित असलेल्या पुणे शहारला मोठा इतिहास लाभला आहे हे आपणास माहिती आहेच. हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या पदस्पर्शाने पावन झाल्याने या शहरातील सर्वच भागाचे आपले असे स्वतंत्र्य इंग्रजीत ज्याला युनिक असे म्हणतात असे एक वैशिष्ट आहे.  अगदी शहराची उपनगरे देखील यातून सुटली नाहीत.  अगदी हडपसर असे एकही काना, मात्रा,वेलांटी ,उकार नसलेले साधे सोपे उच्चार असलेले उपनगर देखील यातून सुटू शकले नाही. हे मला समजले ते, आपण  जिथे काम करतो त्या शहराची आपणास माहिती असावी या हेतूने मी सुरु केलेल्या फिरण्यातून .  तर वाचक मित्र- मैत्रिणींनो मी २९ मार्च आणि ५ एप्रिल रोजी फिरण्याच्या उद्देशाने हडपसरची सैर केली हे आपण जाणताच. पहिल्यावेळी २९ मार्चला स्वारगेटहून सोलापूरकडे जाताना डाव्या हाताला जो हडपसरचा भाग लागेल त्या भागाला भेट दिली होती.त्या विषयीच्या लेखाला  तुम्ही तुम्ही भरभरून प्रतिसाद दिल्याबद्दल सर्वप्रथम आपले मनःपूर्वक आभार .या भेटीला तुम्ही जो प्रतिसाद दिला त्यामुळे उर्वरित हडपसरला भेट देण्याची माझी  ताकद व...

 मी जे फिरतो, त्याविषयी माझ्या मित्र परिवारात  जेव्हा चर्चा होते त्यावेळी  एक मुद्दा अनेकदा चर्चेस  येतो ,तो म्हणजे मी एसटी बसने का फिरतो? .स्वतःच्या  टू व्हीलरवर  का फिरत नाही ?  .माझे काही मित्र मला अनेकदा सांगत असतात. अजिंक्य आम्ही तुझ्या बरोबर फिरायला येऊ पण ती एसटी बस नको रे ! ठीक ठिकाणी थांबत जाण्यापेक्षा आपल्या टू व्हीलरने गेले कि मस्त सारखे थांबायला नको .एकदा निघालो कि थेट सुसाट.बरे मध्ये थांबावेसे वाटले कि थांबायचे ते देखील हवा तेव्हढा वेळ .आगीचं निघायची घाई नाही आपल्याला हवा तसा प्रॉग्रॅम आखता येतोस्वतःच्या गाडीमुळे/ चल निघायचे का ?  मात्र अनेक कारणांनी मी एसटी बसने फिरण्याचे काही सोडत नव्हतो. टू व्हीलरने काही फिरायला जात नव्हतो. मात्र कोणतीही गोष्ट पहिल्यांदा करताना त्रासदायक वाटते .एकदा केल्यावर त्यातील भीती मोठ्या प्रमाणात पळून जाते असे म्हंटले जाते. याचाच प्रत्यय मला नुकताच आला स्वःता टू  व्हीलर चालवत मी नुकतेच पर्यंटन पूर्ण केले.   कोणत्याही गोष्टीची सुरुवात आपल्याकडे देव दर्शनाने करण्याची आपल्याकडे पद्धत आहे माझ्या य...

मराठीतील एक ख्यातनाम सिद्धहस्त लेखक म्हणून आपण पु. ल. देशपांडे  यांना ओळखतो.  पु. ल देशपांडे यांची बटाट्याची चाळ या लेखनासह त्यांनी आपल्या प्रतिभेने साकरलेली व्यक्तिचित्रे सुद्धा मोठ्या संख्येने प्रसिद्व आहेत.या व्यक्तिचित्रांपैकीच एक म्हणजे सहज बोलता बोलता  शिव्या देणारे, प्रचंड तिखट खाणारे मात्र आतुन अत्यंत प्रेमळ स्वाभाव असणारे बेळगावचे रहिवासी रावसाहेब. बेळगाव,  आपल्या मराठी भाषिकांची अस्मिता, जागृत ठेवणारे ठिकाण म्हणजे बेळगाव.तर या बेळगावला मी नुकतीच माझ्या 'एक दिवशीय भ्रमंती' या उपक्रमाद्वारे भेट दिली. त्यावेळी आलेल्या अनुभवांचे सार मंडण्यासाठी प्रस्तूत लेखन तर वाचक मित्र मैत्रींणोंनो, माझ्रा एकदिवशीय भ्रमंतीची सुरवात नेहमीप्रमाणे झाली ती रात्री अकरा वाजता, पुणे शहरातील स्वारगेट बसस्थानकातून सुटणाऱ्या नॉर्थ ईस्ट कर्नाटक परिवहनच्या शिर्डी -बेळगाव नॉन एसी स्लिपर बसने. या बसने प्रवास करत पावणे सहाच्या सुमारास मी बेळगावच्या बसस्टँडवर पोहोचलो.बेळगावचे बसस्टँड मोठे असून या ठिकाणी ३७ प्लॅटफॉर्म आहेत.मी गेलो त्यावेळी नुकतेच उजाडत होते.माझ्या आतापर्यंतअनुभवानुसार परक्या...

  मी एसटी बसचा वापर करतो , हे एव्हाना आपणास माहिती असेलच . एसटीच्या उपलब्धतेनुसार माझ्या पुर्वनियोजित कार्यक्रमात बदल देखील होतो हेही आपणास माहिती असण्याची शक्यता नाकारता येणार नाही . काही अत्यंत तूरळक घटनांचा अपवाद वगळता हे बदल खुपच किरकोळ स्वरूपाचे असतात . काही अत्यंत अपवादत्मक घटनेत मात्र हे बदल पुर्णत :180 अंशात माझी भटकंती 100 टक्के बदलणारे असतात . असाच एक फिरणे 100 टक्के बदलण्याचा अनुभव मला गेवराईच्या फिरण्याचा दरम्यान आला . माझे आजचे लेखन तो अनुभव आपणापर्यत पोहोचवण्यासाठ    तर मित्रांनो , पुणे शहरातून गेवराईला जाण्यासाठी मी पुणे ते आहिल्यानगर आणि तेथून पुढे अहिल्यानगर ते गेवराई असे नियोजन केले होते . मी नगरला जाण्यासाठी निवडलेली बस कर्नाटक ची असल्याने ती माळीवाडा किंवा स्वस्तिक बसस्टँडला न येता तारकपूर बसस्टँडवरुनच पुढे शिर्डीला जणार होती . त्यानुसार मी तारकपूर बसस्टँडला सकाळी साडेसहा वाजता आल्याने चौकशी खिडकी बंद होती . त्यामुळे तेथील एका कंडक्टरला गे...